Wiadomość

ProkuraProkura to pełnomocnictwo, które może być udzielane wyłącznie przez przedsiębiorcę, który jest zobowiązany do wpisu do rejestru przedsiębiorców. Jest to jednostronna czynność prawna, która dla swojej ważności zawsze wymaga formy pisemnej (zwykłej). Ponadto czynność ta powinna zostać zgłoszona przez przedsiębiorcę do rejestru przedsiębiorców. Prokurentem może być wyłącznie osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych.

Prokurent nie może przenieść prokury na inne osoby, jednakże może on ustanawiać pełnomocników, ale tylko do czynności objętych zakresem jego własnych kompetencji. Oświadczenie woli składane przez prokurenta w imieniu przedsiębiorcy powinno być złożone w postaci pisemnej, a nadto powinien zostać złożony własnoręczny podpis prokurenta zgodny ze wzorem podpisu, znajdującym się w aktach rejestrowych oraz powinno się wskazać, że dana osoba występuje w roli prokurenta, chyba że z treści dokumentu to wynika.

 Prokura obejmuje umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych, jakie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Odnosi się tylko do reprezentacji przedsiębiorcy, tak więc do stosunków wiążących przedsiębiorcę z innymi podmiotami i to w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Jednakże do pewnego rodzaju czynności wymagane jest dodatkowe pełnomocnictwo. Na podstawie prokury prokurent nie może zbyć przedsiębiorstwa, oddać go do czasowego korzystania(np. wydzierżawić) oraz zbyć i obciążać nieruchomości.

Wyróżniamy następujące rodzaje prokury:

  • prokurę samodzielną (samoistną) – w której, prokurent działa samodzielnie;
  • prokurę łączną – która charakteryzuje się tym, że dla dokonania czynności prawnej konieczne jest współdziałanie wszystkich prokurentów (w praktyce funkcjonuje także, zaakceptowana przez Sąd Najwyższy, prokura łączna nieprawidłowa, polegająca na tym, że dla dokonania czynności konieczne jest współdziałanie prokurenta z inną osobą, która prokurentem nie jest, np. z członkiem zarządu, wspólnikiem);
  • prokurę oddziałową – w której zakres umocowania prokurenta ograniczony jest do zakresu spraw wpisanych do rejestru oddziału przedsiębiorstwa.

Wygaśnięcie prokury następuje wskutek:

  • odwołania jej przez mocodawcę – odwołanie prokury może nastąpić w każdym czasie i bez podawania powodu; ustanowienie prokury z zastrzeżeniem niemożności jej odwołania jest niedopuszczalne;
  • sytuacji związanych z ustaniem dotychczasowej działalności przedsiębiorcy: wykreślenie przedsiębiorcy z rejestru, ogłoszenie upadłości, otwarcia likwidacji oraz przekształcenia;
  • zrzeczenia się umocowania przez prokurenta;
  • śmierci prokurenta.

Należy zauważyć, że śmierć przedsiębiorcy albo utrata przez niego zdolności do czynności prawnych nie powoduje wygaśnięcia prokury, co ma na celu zapobiegnięcie w takich sytuacjach utrudnień w dalszym funkcjonowaniu przedsiębiorstwa. Jeśli chodzi o kwestię utraty zdolności do czynności prawnych bądź ograniczenie tej zdolności przez prokurenta, to także nie skutkuje to zgaśnięciem prokury. Jednakże skutkuje to tym, że prokurent nie może działać w imieniu mocodawcy do czasu odzyskania pełnej zdolności do czynności prawnych.

Bibliografia:

  1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks Cywilny (Dz.U.1964.43.296) – art. 1091 – 1099.
  2. E. Bagińska (red.), Leksykon prawa cywilnego – część ogólna 100 podstawowych haseł, Warszawa 2011.
  3. Z. Radwański, Prawo cywilne – część ogólna, Warszawa 2009.

WR

Zobacz również

  • Zasady przekształcania spółek
    Proces przekształcania spółek może być czasochłonną, biurokratyczną i kosztowną procedurą. Przy tej operacji mogą być choćby konieczne skomplikowane rozliczenia księgowości....
  • PROKURA
    Prokura to pełnomocnictwo, które może być udzielane wyłącznie przez przedsiębiorcę, który jest zobowiązany do wpisu do rejestru przedsiębiorców. Jest to...
  • Formy organizacyjne przedsiębiorstw – działalność osób fizycznych
    W Polsce, podobnie jak w innych państwach, funkcjonuje  wiele różnych form organizacyjno-prawnych przedsiębiorstw. Zakładając przedsiębiorstwo, należy podjąć decyzję,...
  • Spółki prawa handlowego – spółka jawna i spółka partnerska
    Forma organizacyjno-prawna przedsiębiorstwa jest czynnikiem, który ma istotny wpływ na jego sprawne działanie i  opłacalność.  Rozważając to zagadnienie  musimy...
  • Spółki prawa handlowego – spółka komandytowa i komandytowo-akcyjna
    Spółka komandytowa Spółka komandytowa jest korzystną formą prowadzenia przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy niektórzy wspólnicy (tak zwani komandytariusze) są gotowi...